Radio Advies

 

 

Op grond van de Mediawet hebben programmaraden een adviesrecht over 25 analoge radiokanalen in het zogenaamde wettelijk minimumpakket (voorheen basispakket) op de kabel. De Programmaraad Rijnland Bollenstreek adviseert aan de in deze regio werkzame kabelexploitanten Ziggo (voorheen Casema), Lijbrandt Telecom en XMS.

 

Enkele jaren geleden heeft een werkgroep van de voormalige programmaraden Leiden en omgeving en de Bollenstreek zich gebogen over de wijze waarop radiozenders tot dan toe werden opgenomen in het wettelijk minimumpakket. Deze werkgroep werd ingesteld omdat zenders voorheen min of meer op grond van luistercijfers werden geselecteerd, en in de loop der jaren behoefte ontstond aan een fundamentele en meer systematische aanpak bij de selectie van het zenderaanbod. Dit heeft toen geleid tot criteria die bij de samenstelling van het wettelijk minimumpakket werden gehanteerd. Deze criteria zijn overgenomen en vastgesteld door de algemeen besturen van de beide voormalige programmaraden. In 2006 zijn deze criteria in een vergadering van de Programmaraad Rijnland Bollenstreek aangepast. De programmaraad heeft toen geconstateerd dat de eerder opgestelde criteria weliswaar een zeer nuttig hulpmiddel waren bij het invullen van het wettelijk minimumpakket, maar dat er wel weinig ruimte werd gelaten voor opname van andersoortige zenders in het basispakket. Dit speelde met name bij het indelen van de kavels voor de doelgroepenzenders. Voor de programmaraad was dit reden om de labeling van een drietal kavels los te laten, en hiervan ‘vrije’ kavels te maken. Het betrof de kavels Nederlandstalig/Europese muziek, regionale commerciële omroep, en klassieke- & wereldmuziek. De reden dat voor deze kavels werd gekozen was onder meer omdat er voor deze kavels vaak maar één programma-aanbieder beschikbaar is. Daarnaast zijn er sinds het hanteren van de criteria programmasoorten beschikbaar gekomen die niet direct vallen onder de eerder opgestelde criteria. Door het loslaten van de labeling voor de drie genoemde kavels kan er uit meer programmasoorten en -aanbieders voor het wettelijk minimumpakket gekozen worden. De overige kanalen in het radiopakket (het zogenaamde extra pakket) worden door de kabelexploitanten Ziggo, Lijbrandt Telecom en XMS zelf ingevuld, met dien verstande dat Casema, de voorloper van Ziggo, in het verleden aan de programmaraad heeft verzocht voor nog zeven kanalen een vrijblijvend advies uit te brengen.

Bij kabelexploitant Ziggo is ruimte voor in totaal 36 radiokanalen. Deze kabelexploitant heeft zoals gezegd aan de programmaraad gevraagd om ook over zeven zenders in het extra pakket te adviseren. De laatste vier zenders worden door Ziggo zelf aangewezen.

Kabelexploitant Lijbrandt Telecom geeft 38 radiokanalen door. Alle zenders in het extra pakket worden door Lijbrandt Telecom aangewezen.

Kabelexploitant XMS geeft 30 radiokanalen door. Alle zenders in het extra pakket worden door XMS aangewezen.

 

 

De criteria die door de programmaraad worden gehanteerd zijn de volgende:

het gehele pakket moet pluriform zijn, waarbij de volgende criteria voor pluriformiteit worden gehanteerd:

a. 7 binnenlandse must-carry zenders (wettelijk verplicht);

b. 2 Vlaamse must-carry zenders (wettelijk verplicht), waarbij als criterium is genomen dat uit de ons omringende landen de wereldomroep opgenomen wordt, omdat deze zorgt voor verspreiding van informatie en cultuur uit het betreffende land;

c. de 5 best beluisterde commerciële omroepen;

d. doelgroepenzenders die passen binnen de volgende 5 kavels: nieuws; recente bijzondere muziek; niet-recente bijzondere muziek; klassieke muziek; en jazz;

e. de maatschappelijke betekenis van een zender;

f. de bijdrage aan de verdeling van soorten zenders in het pakket;

g. de mate waarin een zender een meerwaarde heeft in het totale pakket;

h. de populariteit van een zender;

i. uit de ons omringende landen (Duitsland, Groot-Brittannië, Waals België/Frankrijk) elk 1 zender, te weten de wereldomroep van het betreffende land. Deze publieke omroepen richten zich op het verspreiden van informatie en cultuur uit het betreffende land.

 

Voor de vergadering van 14 mei 2009 stelt het dagelijks bestuur voor criterium i aan te passen, omdat dit criterium tot onduidelijkheid kan leiden met betrekking tot Franstalige- c.q. Franse zenders. Enerzijds kan gelezen worden dat een dergelijke zender afkomstig moet zijn uit een ons omringend land (België), maar anderzijds kunnen hiermee op grond van de taal ook Franse zenders bedoeld worden. Om meer duidelijkheid te scheppen stelt het dagelijks bestuur voor het criterium als volgt aan te passen:

i. uit de ons omringende landen elk 1 anderstalige zender, bij voorkeur de wereldomroep van het betreffende land. Deze publieke omroepen richten zich op het verspreiden van de taal, informatie en cultuur uit het betreffende land.

 

 

De afgelopen periode heeft de programmaraad enkele verzoeken van programma-aanbieders ontvangen die opgenomen wensen te worden in het radioadvies. Het betreft de zenders Radio 6, FunX, Slam FM, Radio Decibel en Sleutelstad FM. Radio 6, FunX en Radio Decibel hebben tijdens de vergadering van de programmaraad op 19 maart 2009 hun zender gepresenteerd.

Daarnaast heeft een aantal abonnees de programmaraad verzocht om bepaalde zenders door te geven op het kabelnet. Deze verzoeken zijn steeds opgenomen geweest bij de ingekomen stukken voor de verschillende vergaderingen van de programmaraad.

Op basis van het hierboven genoemde heeft het dagelijks bestuur een voorstel voor een nieuw radioadvies geformuleerd, dat vervolgens voorgelegd is aan het algemeen bestuur ter bespreking en vaststelling tijdens de vergadering van 14 mei 2009. Dit voorstel van het dagelijks bestuur is

hieronder opgenomen.

 

 

Rekening houdend met de verplichtingen in de Mediawet en de door de Programmaraad Rijnland Bollenstreek opgestelde criteria voor opname in het wettelijk minimumpakket, stelt het dagelijks bestuur van de programmaraad voor om tot de volgende verdeling te komen:

a. 7 binnenlandse must-carry zenders, namelijk:

- landelijke omroep: Radio 1, Radio 2, Radio 3 FM, Radio 4 en Radio 5

- regionale omroep: Radio West

- de lokale omroep (Hillegom, Leiden, Lisse, Oegstgeest, Teylingen, Voorschoten en Zoeterwoude: Holland Centraal. Katwijk: RTV Katwijk. Leiderdorp: Unity FM. Noordwijk en Noordwijkerhout: NENS).

b. 2 Vlaamse must-carry zenders. De programmaraad heeft als criterium genomen dat uit de ons omringende landen de wereldomroep opgenomen wordt, omdat deze zorgt voor verspreiding van onder andere informatie en cultuur uit het betreffende land. Om hieraan te voldoen worden de twee zenders van Radio Vlaanderen Internationaal geadviseerd:

- Radio Vlaanderen Info (voorheen RVi 1)

- Radio Vlaanderen (voorheen RVi 2).

c. De vijf best beluisterde commerciële omroepen:

- Radio 538

- Sky Radio

- Q-music

- Radio Veronica

- Radio 10 Gold.

d. Doelgroepenzenders, de volgende \'kavels\':

- nieuws: BNR Nieuwsradio;

- recente bijzondere muziek: Slam FM;

- niet-recente bijzondere muziek: Arrow Classic Rock;

- klassieke muziek: Classic FM;

- jazz: Arrow Jazz FM;

e. voor de drie ‘vrije kavels’:

- Radio 6

- FunX (landelijke editie)

- Sleutelstad FM.

f. Uit de ons direct omringende landen elk 1 anderstalige zender, bij voorkeur de wereldomroep:

- België: RTBF International

- Duitsland: Deutschlandfunk

- Groot-Brittannië: BBC World Service.

 

De pluriformiteit van het wettelijk minimumpakket komt in ieder geval tot uiting door het opnemen in het pakket van 2 binnenlandse nieuws- en informatiezenders, 4 zenders met populaire-/hitparademuziek, 3 gouwe ouwe-zenders, 3 klassieke muziekzenders, 2 regionale omroepen, 1 lokale omroep, 2 lichte muziekzenders, 1 zender met recente bijzondere muziek, 1 jazz-zender, 1 minderhedenzender en 5 buitenlandse wereldomroepen.

 

De zenders in het wettelijk minimumpakket dienen in stereo te worden doorgegeven, voor zover deze zenders in stereo beschikbaar zijn.

 

 

De opname van de meeste zenders in het wettelijk minimumpakket vloeit grotendeels voort uit de door de programmaraad gehanteerde criteria. Daarnaast is het uitgangspunt van de programmaraad al vele jaren dat er in het belang van de abonnees geen ingrijpende verschuivingen in het radiopakket dienen plaats te vinden. De opname van enkele nieuwe zenders in het wettelijk minimumpakket kan volgens het dagelijks bestuur echter als volgt gemotiveerd worden:

- Vlaamse must carry-zenders: Al enkele jaren is één van de twee zenders van Radio Vlaanderen Internationaal, namelijk RVi 1, opgenomen in het radioadvies. Deze Vlaamse zender zendt nieuws en informatie over België en met name Vlaanderen uit, en maakt hiervoor veel gebruik van de programma’s van de binnenlandse omroepzender VRT Radio 1. RVi 1 heeft recentelijk de naam veranderd in Radio Vlaanderen Info, waarmee duidelijker tot uitdrukking komt waar deze zender voor staat: nieuws, actualiteiten en informatie.

Voorgesteld wordt om nu ook de tweede zender van Radio Vlaanderen Internationaal op te nemen in het wettelijk minimumpakket van het radioadvies: Radio Vlaanderen (voorheen RVi 2). Deze zender biedt muziek en ontspanning met veel Vlaamse, anderstalige en melodieuze muziek, met daartussen ook Vlaamse informatie. Hiervoor wordt veel gebruik gemaakt van de programma’s van VRT Radio 2, aangevuld met eigen informatie. Beide zenders van Radio Vlaanderen Internationaal programmeren aanvullend aan elkaar, zodat met het doorgeven van beide zenders sprake is van een redelijk compleet en afgewogen aanbod aan Vlaamse zenders.

- Recente bijzondere muziek: Voor dit kanaal was tot nu toe Kink FM in het radioadvies opgenomen. Een andere kandidaat voor dit kanaal is Slam FM, dat in het extra pakket was opgenomen. De luisterdichtheid van en waardering voor Slam FM is in de loop der jaren echter aanzienlijk hoger geworden dan voor Kink FM. Beide zenders verdienen naar de mening van het dagelijks bestuur zeker een plaats in het radiopakket. Vandaar dat wordt voorgesteld om Slam FM op te nemen in het wettelijk minimumpakket en Kink FM voortaan in het extra pakket.

- ‘Vrije kavels’: Radio 6 is het platform van de Publieke Omroep voor jazz en wereldmuziek en besteedt veel aandacht aan cultuur. De zender programmeert ook aanvullend aan de klassieke muziekzender Radio 4, en heeft een trouwe groep luisteraars. Mede omdat het programma-aanbod niet vertegenwoordigd is in het radiopakket kan opname in het wettelijk minimumpakket gecontinueerd worden.

FunX wordt momenteel al doorgegeven in de radiopakketten van Ziggo, Lijbrandt Telecom en XMS, maar was nog niet opgenomen in het radioadvies. FunX is echter de afgelopen jaren uitgegroeid tot een zender waar veel jongeren met zowel een Nederlandse als allochtone achtergrond naar luisteren. In de vier grote steden wordt de zender zelfs het best beluisterd van alle radiozenders. De landelijke editie van FunX is onderdeel van de Publieke Omroep, en er worden muziek- en informatieve programma’s uitgezonden die zowel Nederlanders als allochtonen aanspreken.

Sleutelstad FM is twee jaar geleden op het kabelnet gekomen vanwege het vrijkomen van een kanaal wegens het verdwijnen van een andere zender. De zender besteedde veel aandacht aan Leiden, en de programmaraad wees het kanaal toen toe aan Sleutelstad FM met als opmerking dat de zender ook aandacht zou moeten besteden aan informatie uit de rest van de regio. Sleutelstad FM heeft er echter voor gekozen om zich wat de programma’s betreft te beperken tot de regio Leiden. Ook heeft Sleutelstad FM een groot aantal adverteerders uit deze regio. De zender wordt in de Leidse regio dan ook goed beluisterd, zo kan worden vastgesteld. Minder aandacht besteden aan de Leidse regio en meer aan bijvoorbeeld de Duin- en Bollenstreek zal de luisterdichtheid en waardering in Leiden e.o. niet ten goede komen, zo is de verwachting. Vanwege het feit dat meer dan een derde van de kabelabonnees in onze regio woonachtig is in het primaire uitzendgebied van Sleutelstad FM, en de zender tevens een goede luisterdichtheid heeft, is doorgifte van deze zender in het radiopakket naar de mening van het dagelijks bestuur te rechtvaardigen. Om Sleutelstad FM voldoende zekerheid te bieden voor doorgifte op de kabel wordt continuering van de opname in het wettelijk minimumpakket voorgesteld.

- Uit de ons direct omringende landen: Als Franstalige radiozender werd de afgelopen jaren Radio France Internationale doorgegeven. Deze zender heeft de afgelopen periode echter fors moeten inkrimpen, en zo’n 250 medewerkers moeten ontslaan. Hierdoor heeft de zender keuzes moeten maken wat de programmering betreft. Men richt zich nu nadrukkelijker op de Franse gebiedsdelen overzee en op de voormalige Franse koloniën in Afrika. Hierdoor is het karakter van een echte Franse wereldomroep enigszins verloren gegaan. Mede gelet op de aanpassing van het betreffende criterium wordt daarom voorgesteld voortaan de Franstalige Belgische zender RTBF International op te nemen in het wettelijk minimumpakket. Deze Franstalige Belgische wereldomroep zendt nieuws, actualiteiten, cultuur, sport en muziek uit. Hiervoor wordt gebruik gemaakt van de programma\'s van de binnenlandse publieke omroep RTBF.

 

 

In het verleden werd aan Casema, de voorloper van Ziggo, tevens een advies uitgebracht voor 7 zenders in het extra pakket. Voorgesteld wordt de volgende zenders op te nemen in dit extra pakket:

- 100%NL

- Radio Decibel (editie Den Haag)

- Kink FM

- VRT Radio Klara

- Deutschlandradio Kultur

- WDR 4

- Caz, BBC Radio 3, Concertzender of Radio Noord-Holland.

 

 

Met de invulling van het extra pakket heeft de programmaraad de mogelijkheid om een ‘finetuning’ aan te brengen in het radioadvies. Sommige zenders komen namelijk best in aanmerking om doorgegeven te worden in het radiopakket, maar kunnen vanwege de beperkte omvang daarvan niet worden opgenomen in het wettelijk minimumpakket. Mede gelet hierop alsmede op het uitgangspunt van de programmaraad dat er in het belang van de abonnees geen ingrijpende verschuivingen in het radiopakket dienen plaats te vinden, kan de opname van de zenders in het extra pakket volgens het dagelijks bestuur als volgt gemotiveerd worden:

100%NL: 100%NL is een interessante zender voor doorgifte in het radiopakket. 100%NL is een landelijk radiostation met veel Nederlandse en Nederlandstalige muziek, een muzieksoort die onvoldoende vertegenwoordigd is in het radiopakket. De luistercijfers laten een gestage groei van het aantal luisteraars zien.

Radio Decibel: Sinds 1 januari heeft de regionale commerciële zender Radio Decibel de frequenties van het eveneens regionale City FM overgenomen. Tevens is het format aangepast. Werd door City FM classic rock uitgezonden, Radio Decibel richt zich nu op een bredere en wat jongere doelgroep met zogenaamde ‘feelgood’-muziek. Door de overname en formatwijziging van City FM door Radio Decibel is continuering in het wettelijk minimumpakket echter geen vanzelfsprekendheid. Radio Decibel is een samenwerking aangegaan met onder andere de NL-bladen, Boomerang Media en het Algemeen Dagblad, en maakt nu voor onder andere de nieuwsvoorziening gebruik van de nieuwsdienst van deze laatste krant. Tevens zendt men evenals voorheen City FM uit met verschillende edities. Kende City FM drie edities (Amsterdam, Rotterdam en Utrecht), Radio Decibel zendt uit via vier verschillende edities (Amsterdam, Rotterdam, Den Haag en Utrecht) met eigen regionale programma’s, regionaal nieuws en regionale reclames. Momenteel wordt nog de editie Rotterdam in onze regio doorgegeven, maar de editie Den Haag (voorheen Hofstad Radio) lijkt meer aan te sluiten bij de regio Rijnland Bollenstreek. Vandaar dat het dagelijks bestuur voorstelt Radio Decibel (editie Den Haag) op te nemen in het extra pakket zodat de zender in het komende jaar kan aantonen een meerwaarde te zijn voor het radiopakket.

Kink FM: Zie hiervoor het vermelde onder ‘Recente bijzondere muziek’ bij de motivering voor het wettelijk minimumpakket.

VRT Radio Klara: De Vlaamse klassieke muziekzender VRT Radio Klara was tot nu toe opgenomen in het wettelijk minimumpakket. Vanwege een voorgestelde wijziging in de opname van de twee Vlaamse must carry-zenders in het wettelijk minimumpakket stelt het dagelijks bestuur nu voor om VRT Radio Klara op te nemen in het extra pakket, mede om voldoende aanbod aan klassieke muziek te kunnen bieden.

Deutschlandradio Kultur: In het extra pakket was tot nu toe de Duitse regionale klassieke muziekzender WDR 3 opgenomen. Dit is een regionale zender die zich wat de programmering betreft richt op de deelstaat Noordrijn-Westfalen. Zo wordt er veel aandacht besteed aan concerten, festivals e.d. in deze deelstaat. Onlangs heeft de eveneens Duitse landelijke klassieke muziekzender Deutschlandradio Kultur zich gemeld als zijnde beschikbaar voor doorgifte. Deze zender is een landelijke publieke radiozender, en maakt samen met de al in het wettelijk minimumpakket opgenomen informatieve zender Deutschlandfunk deel uit van de Duitse landelijke radio-omroep Deutschlandradio, die gezamenlijk wordt geëxploiteerd door de landelijke publieke omroepinstellingen ARD en ZDF. Deutschlandradio Kultur schenkt in zijn programma’s aandacht aan klassieke muziek, concerten,  festivals en cultuur uit geheel Duitsland. Doordat hierdoor de programmering wat breder is dan van WDR 3 stelt het dagelijks bestuur voor Deutschlandradio Kultur op te nemen in het extra pakket.

WDR 4: door een groep WDR 4-luisteraars is enkele jaren geleden actie gevoerd om deze zender op het kabelnet te houden. Naar de mening van het dagelijks bestuur is dat voldoende reden om deze zender wederom te adviseren in het extra pakket.

Caz, BBC Radio 3, Concertzender of Radio Noord-Holland: Voor de laatste plaats in het extra pakket stelt het dagelijks bestuur voor dat de programmaraad een keuze maakt uit de zenders Caz, BBC Radio 3, Concertzender of Radio Noord-Holland. Caz is momenteel opgenomen in het extra pakket en heeft in verhouding tot andere commerciële zenders een beperkte luisterdichtheid. Wel heeft de zender een groep trouwe luisteraars, zoals eveneens blijkt uit de luister- en waarderingscijfers. BBC Radio 3 zendt klassieke muziek uit, en is momenteel ook opgenomen in het extra pakket. In het aanbod van deze zender (klassieke muziek) wordt in het radiopakket echter al redelijk voorzien. Gebleken is wel dat een groep kabelabonnees doorgifte van deze zender op prijs stelt. Voor de Concertzender heeft de programmaraad in de afgelopen periode verschillende verzoeken van abonnees gekregen om deze zender weer door te gaan geven via de kabel. Sinds 1 januari neemt Radio 6, dat voorheen samenwerkte met de Concertzender, geen programma’s meer van deze zender over. Abonnees missen deze programma’s nu, en hebben daarom verzocht de Concertzender een eigen plaats op de kabel te geven. De Concertzender is nu nog een neventaak van de Publieke Omroep, maar deze heeft kenbaar gemaakt de financiering te willen beëindigen. Binnenkort zal hierover meer duidelijkheid komen. Tevens is tijdens de laatste vergadering van de programmaraad door een lid verzocht om de regionale zender Radio Noord-Holland door te geven. Door de ligging van met name de gemeenten Hillegom en Lisse ten opzichte van de provincie Noord-Holland kan er in deze beide gemeenten wellicht enige interesse bestaan voor doorgifte van Radio Noord-Holland, de publieke regionale omroep voor die provincie. Belangstelling voor deze zender in de rest van de regio lijkt er echter niet te zijn. Bovendien kan deze zender ook in de ether worden ontvangen, alsmede in het digitale radiopakket van Ziggo, zodat echt geïnteresseerden deze zender toch kunnen ontvangen. Van abonnees zijn in de afgelopen anderhalf jaar overigens geen verzoeken voor doorgifte van Radio Noord-Holland binnengekomen. Lijbrandt Telecom geeft Radio Noord-Holland wel door in zijn radiopakket.

 

 

Samenvattend stelt het dagelijks bestuur voor aan het algemeen bestuur van de Programmaraad Rijnland Bollenstreek om de volgende radiozenders op te nemen in het radioadvies voor het wettelijk minimumpakket aan de kabelexploitanten Ziggo, Lijbrandt Telecom en XMS:

Radio 1, Radio 2, Radio 3 FM, Radio 4, Radio 5, Radio West, de lokale omroep, Radio Vlaanderen Info (RVi 1), Radio Vlaanderen (RVi 2), Radio 538, Sky Radio, Q-music, Radio Veronica, Radio 10 Gold, BNR Nieuwsradio, Slam FM, Arrow Classic Rock, Classic FM, Arrow Jazz FM, Radio 6, FunX (landelijke editie), Sleutelstad FM, RTBF International, Deutschlandfunk en BBC World Service.

Het dagelijks bestuur stelt voor aan het algemeen bestuur om de volgende radiozenders op te nemen in het radioadvies voor het extra pakket aan kabelexploitant Ziggo:

100%NL, Radio Decibel (editie Den Haag), Kink FM, VRT Radio Klara, Deutschlandradio Kultur, WDR 4, en een van de volgende zenders: Caz, BBC Radio 3, Concertzender of Radio Noord-Holland.

Andere zenders komen op grond van de in dit voorstel genoemde redenen op dit moment niet in aanmerking voor opname in het radioadvies van de Programmaraad Rijnland Bollenstreek.